Database lesmaterialen, ouder- en teamgesprekken

De database FILOSOFEREN OP SCHOOL biedt uiteenlopende materialen om aan de slag te gaan met gesprekken in de klas of om teamgesprekken en oudergesprekken voor te bereiden. De database is opgezet in categorieën en wordt regelmatig aangevuld met nieuwe materialen en actuele thema’s, bijvoorbeeld om te filosoferen in de Kinderboekenweek, tijdens de Nationale Voorleesdagen of in verkiezingstijd.

In april 2019 won de database de Berrie Heesen-Publieksprijs en kreeg een eervolle vermelding van de vakjury: “een database vol Nederlands materiaal is precies wat Nederland en Vlaanderen nodig hebben. De database is levend, hij blijft groeien”. 

Toegang tot de database, met inmiddels ruim 400 items, is aan te vragen via de webwinkel.

Themakalender September: Goede start

Als levende leerlijn biedt FILOSOFEREN OP SCHOOL een maandelijkse themakalender met links naar materialen in de database. In de kalender van september besteden we aandacht aan een goede start van het nieuwe schooljaar, met onderwerpen als concentratie, empathie en humor, maar ook pesten en plagen, erbij horen en soms ondeugend zijn. Je kunt de kalender hier downloaden: Themakalender september: Goede start

Elke maand inspiratie voor goede gesprekken!

Lesmateriaal: Burgerschap en democratie

Wie regelmatig filosofeert, oefent daarmee democratische vaardigheden zoals gespreksvaardigheden in de dialoog, het omgaan met andere meningen en uitstellen van oordelen. Door de democratische samenleving en de omgang met elkaar onderwerp van gesprek te maken, werk je zowel in vorm als inhoud aan burgerschapsonderwijs. In deze categorie vind je per leerjaar burgerschapsthema’s om te filosoferen. De gespreksmaterialen  zijn geïnspireerd door het programma De Vreedzame School en ook als aanvulling daarop te gebruiken.

Is alles deel van een groter geheel?

Lesmateriaal: Filosoferen met jeugdliteratuur

Onderzoekende en filosofische vragen bij nieuwe en klassieke kinderboeken, prentenboeken en poëzie. Het verhaal of gedicht en de illustraties geven een gezamenlijk ervaringsmoment. Van daaruit vertrekt de dialoog.
Voor de groepen 1 tot en met 4 zijn er filosofische onderwerpen en vragen te vinden bij prentenboeken, voorleesverhalen en gedichten. Voor de groepen 5 tot en met 8 biedt deze categorie inspiratie voor het (voor)lezen van kinder- en jeugdliteratuur en filosofische vragen om de leeservaring te delen en te verdiepen.

Hoe kun je weten of iets waar is?

Lesmateriaal: Onderzoeksvragen

Hier vind je een brede verzameling thema’s met per thema een onderzoeksvraag, startvragen en verdiepingsvragen. Zowel praktische, maatschappelijke, morele, metafysische als persoonlijke thema’s. Voor leerlingen van de midden- en bovenbouw van de basisschool en de onderbouw van het voortgezet onderwijs.

Wat kun je niet tellen?

Lesmateriaal: Filosoferen bij IPC - Wereldoriëntatie

IPC (International Primary Curriculum) is een internationaal digitaal curriculum dat de zaak- en creatieve vakken van de basisschool met elkaar verbindt in overkoepelende thema’s (units): aardrijkskunde en geschiedenis, natuur en techniek, kunst en cultuur en actuele maatschappelijke gebeurtenissen. In deze categorie vind je gespreksmateriaal dat bij de IPC-units aansluit. De categorie is in ontwikkeling in samenwerking met de Jan Prinsschool in Rotterdam en zal in de komende schooljaren steeds verder uitbreiden.

Als er geen klok is, is er dan ook geen tijd?

Lesmateriaal: Relationele en seksuele vorming

Hoe denken kinderen over liefde, verliefdheid en relaties? Hoe zien zij de verschillen tussen jongens en meisjes? Welke ervaring hebben ze met schaamte, met grenzen en assertiviteit? Door samen te filosoferen maak je ruimte voor verschillende opvattingen en ideeën over dit veelzijdige en spannende onderwerp.

Wat is liefde?

Lesmateriaal: Filosoferen met kunst en cultuur

Kunst en cultuur zijn boeiende gespreksonderwerpen, maar ook het kijken naar kunst en verwoorden wat je daarbij ziet, denkt en voelt is een vorm van filosoferen. Zo kunnen we ons verwonderen over wat kunstenaars maken en wat dat met ons doet. Veel kunstwerken en voorstellingen dagen ons bovendien met hun thematiek uit om na te denken over onszelf, de wereld en de kracht van verbeelding.

Moet kunst mooi zijn?

Onderzoekend oudergesprek

Onderzoekende vragen om richting en verdieping te geven aan gesprekken tussen ouders en leerkrachten met als doel wederzijds begrip te vergroten, gelijkwaardigheid te waarborgen en de ontwikkeling en het welzijn van het kind centraal te stellen. De gespreksonderwerpen zijn verdeeld over vier categorieën: ‘onderwijs en didactiek’, ‘passend onderwijs’, ‘opvoeding, normen en waarden’ en ‘sociale en emotionele ontwikkeling’.

Wat heeft een kind nodig?

Teamgesprekken

Diverse invalshoeken voor het voeren van verdiepende teamgesprekken in school. De gespreksonderwerpen zijn verdeeld over twee categorieën: ‘onderwijswaarden’ en ‘organisatie- en visieontwikkeling’.
Bedoeld om het denken te verdiepen, elkaar en jezelf beter te leren kennen en het dagelijks handelen meer te funderen.

Kun je vrij zijn en verantwoordelijk tegelijk?