Filosoferen over muziek: Wanneer is geluid muziek?

Opzet

In dit gesprek onderzoeken de leerlingen de essentie van muziek. De centrale onderzoeksvraag kan bij wijze van start op het digibord worden weergegeven: Wanneer is geluid muziek?

De onderstaande startvraag is een opwarmer voor de leerlingen: ze noemen de muziekinstrumenten die ze kennen en worden vast uitgedaagd om verder te denken dan dat. Vervolgens is er steeds een muziekfragment te beluisteren voordat een volgende stap in het filosofisch onderzoek wordt gezet.

Introductie en gespreksregels

Leid het filosoferen in. Introduceer het onderwerp van gesprek en de centrale onderzoeksvraag.
Benoem de gespreksregels in de kring.

Startvraag

Ga de kring rond en laat elke leerling aan bod komen met een antwoord op de volgende vraag:

  • Waarmee kun je muziek maken?

Naarmate het rondje vordert zal het steeds moeilijker worden om nog muziekinstrumenten te bedenken, waardoor een beroep wordt gedaan op de creativiteit van de leerlingen.

Verdiepingsvragen

Filosofeer aan de hand van de volgende vragen. Stel steeds na een geluidsfragment een volgende vraag. (Elk geluidsfragment duurt 30 seconden.)

Fragment 1
  • Wat hoor je in dit fragment? Zou je het muziek noemen? Waarom (niet)?
  • Kun je alleen muziek maken met muziekinstrumenten? Waarom denk je dat?
Fragment 2
  • Wat hoor je in dit fragment? Zou je het muziek noemen? Waarom (niet)?
  • Is elk geluid dat je met een muziekinstrument maakt muziek?
Fragment 3
  • Wat hoor je in dit fragment? Zou je het muziek noemen? Waarom (niet)?
  • Wat is het verschil tussen muziek en herrie? Kan herrie ook muziek zijn?
Fragment 4
  • Wat hoor je in dit fragment? Zou je het muziek noemen? Waarom (niet)?
  • Kan elk geluid muziek zijn?
Fragment 5: Bonusvraag
  • Wat hoor je in dit fragment? Zou je het muziek noemen? Waarom (niet)?
  • Kan stilte ook muziek zijn?
Afsluiting en verwerking

Sluit het gesprek af met een korte samenvatting of terugblik op het onderzoek.
Ter verwerking kunnen de leerlingen, bij wijze van schrijfopdracht, individueel de volgende zin afmaken:

Geluid is muziek als …

image_pdf