ik haat politiek

Aanwijzing voor de gespreksleider

Jeugdliteratuur is een rijke inspiratiebron voor filosofische gesprekken. Andersom zijn gesprekken over boeken een belangrijke motivatie voor het lezen. Onderstaand vind je gespreksvragen die geïnspireerd zijn door het bij deze les aangegeven boek. Je kunt deze vragen natuurlijk ook bij een andere aan- of inleiding gebruiken, of aansluitend bij een boek met dezelfde thematiek.

Het boek als inleiding op het gesprek

Er zijn verschillende mogelijkheden om een boek als startpunt te gebruiken:

  • Lees het boek in etappes voor aan de groep;
  • Lees een fragment voor aan de groep;
  • Vraag één of meerdere leerlingen een boekbespreking voor te bereiden bij het boek;
  • Presenteer het boek en de inhoud als aanbeveling voor het individueel, zelfstandig lezen. Kijk daarvoor ook op Youtube, waar van veel boeken promoties, trailers of besprekingen te vinden zijn.
Beschrijving van het boek ‘Ik haat politiek’ door L. Garlando

Het boek ‘Ik haat politiek’ is een aanrader voor iedereen die meer wil begrijpen van politiek en democratie of met kinderen in de leeftijd van 10-14 jaar wil lezen en denken over dit thema. Het vertelt het verhaal van de 12-jarige Camilla die haar vader verloor aan de politiek: hij was ooit burgemeester en klom op tot de landelijk politiek, raakte betrokken bij frauduleuze praktijken in zijn partij en pleegde zelfmoord. In het kleine Italiaanse dorp waar Camilla woont worden zij, haar moeder en broertje aangekeken op de gebeurtenissen. Door de ontmoeting met de zwerver Aristoteles leert Camilla wat politiek werkelijk betekent en samen met hem en haar opa stelt ze de politieke misstanden in haar omgeving aan de kaak. Behalve een gevoelvol verhaal over rouw en onrecht is ‘Ik haat politiek’ een aansprekende vertelling met humor en verbeeldingskracht.

Gespreksregels

Leid het filosoferen in en benoem de gespreksregels in de kring.

Filosofische vragen

  • Wat betekent ‘politiek’?
  • Van wie is de politiek?
  • Is de politiek overal, of alleen in Den Haag, bij de regering?
  • Wat heeft politiek met samenleven te maken?
  • Wat heeft politiek met rechtvaardigheid te maken?
  • Wat heeft politiek met vertrouwen te maken?
  • Kan een land zonder politiek? Waarom denk je dat?
Afsluiting en verwerking

Sluit het gesprek af met een korte samenvatting.

Verantwoording

Titel: Ik haat politiek
Schrijver: Luigi Garlando
Uitgeverij: Tutti (2010).

sammie-en-opa

Aanwijzing voor de gespreksleider

Jeugdliteratuur is een rijke inspiratiebron voor filosofische gesprekken. Andersom zijn gesprekken over boeken een belangrijke motivatie voor het lezen. Onderstaand vind je gespreksvragen die geïnspireerd zijn door het bij deze les aangegeven boek. Je kunt deze vragen natuurlijk ook bij een andere aan- of inleiding gebruiken, of aansluitend bij een boek met dezelfde thematiek.

Het boek als inleiding op het gesprek

Er zijn verschillende mogelijkheden om een boek als startpunt te gebruiken:

  • Lees het boek in etappes voor aan de groep;
  • Lees een fragment voor aan de groep;
  • Vraag één of meerdere leerlingen een boekbespreking voor te bereiden bij het boek;
  • Presenteer het boek en de inhoud als aanbeveling voor het individueel, zelfstandig lezen. Kijk daarvoor ook op Youtube, waar van veel boeken promoties, trailers of besprekingen te vinden zijn.
Beschrijving van het boek ‘Sammie en opa’ door E. Koens

Sams opa was vroeger vrachtwagenchauffeur en daarvoor zeeman en maakte de wonderlijkste en smerigste avonturen mee. Wanneer Sam vraagt of alles wat hij vertelt ook echt is gebeurd, zegt opa: ‘Waar of niet waar is voor saaie mensen. Daar doen wij niet aan!’ Maar Sam wil van sommige dingen juist precies weten hoe het zit. Wat gebeurt er met je als je dood bent? Hoe weten we welke kleur dinosaurussen hadden? Waar begint de wind? En wordt opa weer beter wanneer hij in het ziekenhuis beland?

Gespreksregels

Leid het filosoferen in en benoem de gespreksregels in de kring.

Filosofische vragen

Denk samen na aan de hand van (enkele van) de volgende vragen.

  • Wie hebben meer fantasie: kinderen of volwassenen? Waarom denk je dat?
  • Is de waarheid beter dan een verzinsel? Wanneer wel en wanneer niet?
  • Vind je het belangrijk om te weten of iets waar is? Waarom (niet)?
  • Hoe kun je weten of iets waar is?
  • Blijft de waarheid steeds hetzelfde, of maakt het uit wanneer, hoe of met wie je ernaar kijkt?
  • Zijn herinneringen waarheid of verzinsels? Waarom denk je dat?
  • Denk je dat de waarheid wel echt bestaat? Waarom (niet)?
Afsluiting

Sluit het gesprek af met een korte samenvatting.

Verantwoording

Titel: Sammie en opa
Schrijver: Enne Koens
Uitgeverij: Moon, Amsterdam 2013.

 

de-veertiende-goudvis

Aanwijzing voor de gespreksleider

Jeugdliteratuur is een rijke inspiratiebron voor filosofische gesprekken. Andersom zijn gesprekken over boeken een belangrijke motivatie voor het lezen. Onderstaand vind je gespreksvragen die geïnspireerd zijn door het bij deze les aangegeven boek. Je kunt deze vragen natuurlijk ook bij een andere aan- of inleiding gebruiken, of aansluitend bij een boek met dezelfde thematiek.

Het boek als inleiding op het gesprek

Er zijn verschillende mogelijkheden om een boek als startpunt te gebruiken:

  • Lees het boek in etappes voor aan de groep;
  • Lees een fragment voor aan de groep;
  • Vraag één of meerdere leerlingen een boekbespreking voor te bereiden bij het boek;
  • Presenteer het boek en de inhoud als aanbeveling voor het individueel, zelfstandig lezen. Kijk daarvoor ook op Youtube, waar van veel boeken promoties, trailers of besprekingen te vinden zijn.
Beschrijving van het boek ‘De veertiende goudvis’ door J. Holm

De elfjarige Emma houdt niet van veranderingen. Ze mist haar oude school. Ze mist haar beste vriendin. Ze mist haar overleden goudvis. En dan verschijnt er plotseling een merkwaardig jongetje. Hij is bazig en een beetje zonderling, maar het gekste is: hij lijkt verdacht veel op Emma’s opa, een natuurkundige die altijd een bijzondere fascinatie heeft gehad voor onsterfelijkheid. Zou dit puisterige puberjongetje werkelijk opa Melvin kunnen zijn? Heeft hij dan toch het geheim van de eeuwige jeugd ontdekt?

Gespreksregels

Leid het filosoferen in en benoem de gespreksregels in de kring.

Filosofische vragen

Filosofeer aan de hand van (enkele van) de volgende vragen.

  • Zou jij altijd zo jong willen blijven als je nu bent? Of wil je graag ouder worden? 
  • Is jong zijn beter dan oud zijn? Waarom (niet)?
  • Is ouderdom een soort ziekte? Waarom (niet)?
  • Wat zou er gebeuren met de wereld en de mensheid als er een medicijn tegen ouderdom wordt ontdekt? Voor wie zou het medicijn beschikbaar zijn? Wanneer zou het gebruikt worden?
  • Zou iedereen het medicijn willen gebruiken, denk je? Waarom (niet)?
  • Als alle oude mensen weer jong zijn, wie zegt dan wat er moet gebeuren? Wie is dan verantwoordelijk?
  • Is het leven kostbaar, juist omdat het niet eeuwig duurt? Waarom denk je dat?
Afsluiting

Sluit het gesprek af met een korte samenvatting.

Verantwoording

Titel: De veertiende goudvis
Schrijver: Jennifer L. Holm
Uitgeverij: Hoogland en Van Klaveren, Hoorn 2015.

 

de-regels-van-drie

Aanwijzing voor de gespreksleider

Jeugdliteratuur is een rijke inspiratiebron voor filosofische gesprekken. Andersom zijn gesprekken over boeken een belangrijke motivatie voor het lezen. Onderstaand vind je gespreksvragen die geïnspireerd zijn door het bij deze les aangegeven boek. Je kunt deze vragen natuurlijk ook bij een andere aan- of inleiding gebruiken, of aansluitend bij een boek met dezelfde thematiek.

Het boek als inleiding op het gesprek

Er zijn verschillende mogelijkheden om een boek als startpunt te gebruiken:

  • Lees het boek in etappes voor aan de groep;
  • Lees een fragment voor aan de groep;
  • Vraag één of meerdere leerlingen een boekbespreking voor te bereiden bij het boek;
  • Presenteer het boek en de inhoud als aanbeveling voor het individueel, zelfstandig lezen. Kijk daarvoor ook op Youtube, waar van veel boeken promoties, trailers of besprekingen te vinden zijn.
Beschrijving van het boek ‘De regels van drie’ door M. Hof

Twan en zijn tweelingzus Linde reizen met hun moeder en oma naar IJsland. Ze gaan naar Twans overgrootvader, opi Kas, die daar helemaal alleen woont. Opi Kas kan niet goed meer voor zichzelf zorgen en hij moet mee terug naar Nederland. Maar opi Kas denkt hier heel anders over. Hij heeft een ontsnappingsplan bedacht en vraagt of Twan hem wil helpen. Gelukkig heeft Twan een survivalhandboek meegenomen. Twan twijfelt. Wat moet hij doen? Opi Kas helpen of het geheime plan verraden?

Gespreksregels

Leid het filosoferen in en benoem de gespreksregels in de kring.

Filosofische vragen

Filosofeer aan de hand van (enkele van) de volgende vragen.

  • Is de dood een moeilijk onderwerp om over te praten? Hoe komt dat?
  • Wie bepaalt hoe je leven moet aflopen? Mag je daar zelf over beslissen? Of moet je het aan de natuur, God of het lot overlaten?
  • In hoeverre zijn kinderen vrij om hun eigen beslissingen te nemen?
  • In hoeverre zijn volwassenen vrij om hun eigen beslissingen te nemen?
  • In hoeverre zijn heel oude mensen vrij om hun eigen beslissingen te nemen?
  • Zijn oude mensen wijze mensen? Waarom (niet)? Of waaraan merk je dat?
Afsluiting

Sluit het gesprek af met een korte samenvatting.

Verantwoording

Titel: De regels van drie
Schrijver: Marjolein Hof
Uitgeverij: Querido, Amsterdam 2013.