Aanwijzing voor de gespreksleider/leerkracht

Wanneer we filosoferen met leerlingen, proberen we goed aan te sluiten op de denk-, ervarings- en belevingswereld van de groep. We voegen daarom liever geen nieuwe kennis toe tijdens het filosoferen.
Democratie is woord dat veel kinderen wel kennen, maar toch weten ze vaak niet van de hoed en de rand. Omdat kinderen niet stemgerechtigd zijn, hebben ze in die zin geen directe ervaring met democratie.

Toch is het juist een onderwerp om met leerlingen over te filosoferen, zodat ze bestuursvormen niet alleen leren kennen, maar ook over de complexiteit ervan kunnen nadenken. Daarvoor kunnen ze wel degelijk putten uit hun eigen ervaringen, omdat het gaat over eerlijke verdeling, kansengelijkheid en inspraak.

Ter voorbereiding op het onderstaande gesprek is het belangrijk om de leerlingen (opnieuw) te bepalen bij de betekenis van het begrip democratie en hoe dat werkt in Nederland. Bekijk daarom bijvoorbeeld voorafgaand aan het gesprek deze aflevering van Het Klokhuis over dit onderwerp.

Start

Speel met de groep bij wijze van start de Kahoot! democratiequiz onder deze link.

Een toelichting voor de leerkracht, bij de vragen en antwoorden, vind je hier.

Gespreksregels

Leid het filosoferen in en benoem de gespreksregels in de kring.

Filosoferen

Denk samen na over (enkele van) de volgende vragen.

  • Wat is volgens jou het belangrijkste kenmerk van democratie?
  • Denk je dat moeilijk is om mee te doen, mee te denken, mee te beslissen? Waarom (niet)?
  • Mag jij thuis of op school meedenken en meebeslissen? Wanneer wel/niet? Hoe vind je dat?
  • Wat gebeurt er als mensen het niet met elkaar eens kunnen worden over wat de juiste regels of beslissingen zijn?
  • Hoe zou Nederland zijn zonder democratie?
Afsluiting

Sluit het gesprek af met een korte samenvatting.