Toelichting

Cultuur en religie bepalen hoe we denken, hoe we ons gedragen, wat we eten, welke kleding we dragen, wat we normaal vinden of juist niet. Soms zijn cultuur en religie heel duidelijk aanwezig: dan ben je je ervan bewust dat je een bepaalde culturele achtergrond hebt (bijvoorbeeld als nieuwkomer in Nederland) of neemt je geloof een belangrijk plek in in je leven. Wie geen religie aanhangt en bij de cultuur van de meerderheid hoort, is zich waarschijnlijk veel minder bewust van zijn normen, gewoontes en overtuigingen. In dit gesprek gaan alle leerlingen op zoek naar hun culturele identiteit en levensovertuigingen.

Introductie

Benoem het onderwerp van gesprek. Je kunt dit eventueel al eerder in de week doen en de leerlingen vragen vast na te denken en thuis te bespreken welke kenmerken horen bij hun cultuur of geloof.

Startvragen

Vraag de leerlingen om in tweetallen te brainstormen over de eerste startvraag.

  • Bedenk drie dingen die horen bij de Nederlandse cultuur. Denk aan het eten, kleding, feesten, tradities, manieren van wonen, manieren van omgaan met elkaar etc.

Maak een woordweb op het bord waarin je de antwoorden van de leerlingen verzameld.

Vraag vervolgens de leerlingen om individueel een antwoord op te schrijven op de tweede startvraag.

  • Bedenk twee dingen die horen bij jòuw cultuur of geloof.

Geef willekeurig enkele leerlingen een beurt om hun antwoord op deze vraag te delen.
Ga na of er leerlingen zijn die geen antwoord hebben kunnen bedenken. Stel deze leerlingen èn de groep de vraag hoe dat kan. Bestaan er mensen zonder cultuur of geloof? Of hoort iedereen toch ergens bij? Zou het kunnen dat je je eigen cultuur zo normaal vindt, dat je daardoor geen voorbeeld kunt bedenken?

Gespreksregels

Leid het filosoferen in en benoem de gespreksregels in de kring.

Filosofische vragen

Denk samen na aan de hand van (enkele van) de volgende vragen.

  • Ben je weleens te gast geweest in een andere cultuur? Hoe was dat?
  • Wat is cultuur eigenlijk?
  • Wat is het verschil tussen iemands cultuur en iemands geloof? Zijn er ook overeenkomsten?
  • Welke invloed heeft je cultuur en/of je geloof op wie je bent?
  • Is Nederland een land van veel verschillende culturen en religies? Waarom denk je dat?
Afsluiting

Sluit het gesprek af met een korte samenvatting.

Ter verwerking kan de groep de culturele en religieuze diversiteit van de groep in beeld brengen, door één van de kenmerken uit de startvraag in beeld te brengen op een klein tekenpapier (A6-formaat). Ze kunnen er eventueel een toelichting bij schrijven. Hang alle kenmerken bij elkaar op het prikbord of de leerwand.